Δώδεκα εύκολες πεζοπορίες στους Δολομίτες του Μπελούνο

Το «εύκολο» είναι η πιο προδομένη λέξη των Δολομιτών. Στα blog σημαίνει οτιδήποτε: άλλος λέει εύκολο ένα μονοπάτι με επτακόσια μέτρα υψομετρική διαφορά κι άλλος λέει απαιτητικό έναν περίπατο σε οροπέδιο. Το αποτέλεσμα είναι ότι όποιος δεν έχει εμπειρία ξεκινά χωρίς να ξέρει πραγματικά τι τον περιμένει.

Εδώ κάναμε το αντίθετο: δώδεκα σύντομες διαδρομές στους Δολομίτες του Μπελούνο, με χρόνους και κατατάξεις από τους φορείς που τις διαχειρίζονται — το Εθνικό Πάρκο Δολομιτών του Μπελούνο και τη Veneto Agricoltura για το Cansiglio. Καμία δική μας εκτίμηση, κανένας αριθμός στρογγυλεμένος για εντυπωσιασμό.

Πρώτα απ’ όλα: τι σημαίνει πραγματικά «εύκολο»

Στην Ιταλία οι δυσκολίες των πεζοποριών ακολουθούν μια κλίμακα του CAI, και αναγράφεται σε κάθε πινακίδα. Όποιος τη γνωρίζει δεν βρίσκεται ποτέ σε λάθος μέρος.

• T — Τουριστική. Δρόμοι, μουλαρόδρομοι ή φαρδιά και καλά σηματοδοτημένα μονοπάτια, ήπιες κλίσεις, κανένα πρόβλημα προσανατολισμού. Είναι το επίπεδο σχεδόν όλων των διαδρομών αυτής της λίστας.
• E — Πεζοπορική. Αληθινά ορεινά μονοπάτια, άλλοτε στενά ή σε ανώμαλο έδαφος, με απότομα τμήματα. Χρειάζονται ορειβατικά παπούτσια και εξασκημένο βήμα.
• EE — Για έμπειρους πεζοπόρους. Εκτεθειμένα ίχνη, περάσματα πάνω σε βράχο, όχι απλός προσανατολισμός.
• EEA — Με εξοπλισμό. Via ferrata: σετ, κράνος και ζώνη υποχρεωτικά.

Στο Cansiglio, που το διαχειρίζεται η Veneto Agricoltura, η κλίμακα είναι διαφορετική και απλούστερη: χαμηλή, μέτρια, υψηλή. Την αφήσαμε όπως τη δημοσιεύουν εκείνοι.

Οι δώδεκα

Valle del Mis: δυο βήματα μέσα στον βράχο

1. Cadini del Brenton. Ένα χιλιόμετρο, μισή ώρα, δυσκολία T, αφετηρία από τη Valle del Mis στα 433 μέτρα. Είναι η συντομότερη διαδρομή του Πάρκου και μάλλον η πιο φωτογραφημένη: περίπου δεκαπέντε βαθιές «χύτρες» σκαμμένες από τον χείμαρρο Brentòn, που κατεβαίνει σε μικρούς καταρράκτες, με χρώματα και σχήματα που μοιάζουν δουλεμένα στο χέρι. Από την ίδια διαδρομή φτάνει κανείς στο μπαλκόνι πάνω από τον καταρράκτη της Soffia. Μισή ώρα περπάτημα για ένα από τα ωραιότερα πράγματα της επαρχίας: είναι η καλύτερη σχέση κόπου και αποτελέσματος που γνωρίζουμε.

2. Val Falcina. Κυκλική διαδρομή δύο ωρών, δυσκολία T. Το Πάρκο την περιγράφει ως «ένα εύκολο κυκλικό μονοπάτι με άγρια γοητεία», και ο ορισμός είναι εύστοχος: μένεις χαμηλά, αλλά η κοιλάδα είναι στενή και κλειστή και σου δίνει την αίσθηση ότι βρίσκεσαι πολύ πιο μακριά από το σπίτι απ’ ό,τι στην πραγματικότητα.

Feltrino: νερό, κάστρα και λιβάδια

3. Η κυκλική διαδρομή της λίμνης Stua, στη Val Canzoi. Τέσσερις ώρες, δυσκολία T: το Πάρκο την ορίζει ως «μια απλή διαδρομή γύρω από τη λίμνη Stua». Είναι η μεγαλύτερη από τις δώδεκα και παραμένει ωστόσο τουριστική, γιατί δεν έχει σοβαρές κλίσεις: είναι ζήτημα ποδιών, όχι τεχνικής. Ο πυθμένας της κοιλάδας είναι ένα υποορεινό δάσος οξιάς που τον Οκτώβριο αξίζει από μόνο του το ταξίδι — μιλάμε γι’ αυτό στον οδηγό για τους Δολομίτες του Μπελούνο το φθινόπωρο.

4. Ο δρόμος του νερού Veses. Δύο ώρες, T. Το Πάρκο την αποκαλεί «η πύλη του Πάρκου», και ακολουθεί τη ροή του νερού: είναι το είδος διαδρομής που λειτουργεί και σε μια γκρίζα μέρα, γιατί πρωταγωνιστής δεν είναι η θέα.

5. Trugno. Μιάμιση ώρα, T, «ανάμεσα σε δάση και λιβάδια πάνω από το Norcen». Λίγο πολυσύχναστη, με την κλασική δομή του καλλιεργημένου προαλπικού τοπίου που σβήνει σιγά σιγά μέσα στο δάσος.

6. Το μονοπάτι των χαμένων κάστρων. Δύο ώρες, T. Μια διαδρομή με ερείπια και αμυντικές θέσεις που έχουν χαθεί, κατάλληλη για όποιον χρειάζεται μια ιστορία για να ξεκινήσει να περπατά — και για τα παιδιά, που συνήθως τη χρειάζονται περισσότερο από τους μεγάλους.

Valbelluna: το βουνό δέκα λεπτά από το σπίτι

7. Buss del Buson. Μιάμιση ώρα, στην κοιλάδα του Ardo πάνω από το Μπελούνο. Είναι ένα φαράγγι σκαμμένο στον βράχο, ένα κάνιον σε μικρογραφία που σχεδόν κανένας τουρίστας δεν ξέρει και που οι κάτοικοι του Μπελούνο χρησιμοποιούν ως κυριακάτικο γυμναστήριο. Από εδώ ξεκινά και το μακρύ μονοπάτι για το Rifugio 7° Alpini, αλλά το Buson από μόνο του είναι ήδη εκδρομή.

8. Η κυκλική διαδρομή των καστανιών. Μιάμιση ώρα, T. Διασχίζει τους καστανεώνες της ζώνης στους πρόποδες των βουνών, που είναι τοπίο φτιαγμένο από ανθρώπους: δέντρα φυτεμένα και φροντισμένα επί γενιές, όχι αυτοφυές δάσος. Τον Οκτώβριο είναι και ευκαιρία για συλλογή, με την επιφύλαξη που ισχύει παντού στην επαρχία — στους ιδιωτικούς καστανεώνες δεν μαζεύει κανείς χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη.

9. Ανάμεσα σε χωράφια και Masiere. Μία ώρα, T. Οι masiere είναι οι ξερολιθιές και οι σωροί από πέτρες που βγήκαν από τα χωράφια: εδώ το μονοπάτι διασχίζει ένα κομμάτι της Valbelluna όπου η αγροτική δουλειά έχει σχεδιάσει ό,τι βλέπει το μάτι. Είναι η συντομότερη διαδρομή για να καταλάβει κανείς γιατί αυτός ο πυθμένας της κοιλάδας δεν μοιάζει με κανέναν άλλον.

Cansiglio: το οροπέδιο όπου δεν ανεβαίνεις ποτέ

Το Cansiglio είναι το καταλληλότερο οροπέδιο απ’ όλα για όποιον δεν θέλει υψομετρική διαφορά: φτάνεις με το αυτοκίνητο ψηλά, και από εκεί περπατάς σε ίσιωμα μέσα στο δάσος οξιάς που η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας καλλιεργούσε για τα κουπιά των γαλερών. Η Veneto Agricoltura δημοσιεύει τις διαδρομές με χιλιομετρικές αποστάσεις και χρόνους υπολογισμένους με τέσσερα χιλιόμετρα την ώρα.

10. Η διαδρομή του Αλπικού Βοτανικού Κήπου. 4,1 χιλιόμετρα, μία ώρα, χαμηλή δυσκολία, αφετηρία από την περιοχή του Archeton. Είναι η εισαγωγική κυκλική διαδρομή: δάσος, ξέφωτα και ο βοτανικός κήπος.

11. Η διαδρομή Casoni I Pich. 4,1 χιλιόμετρα, μία ώρα, χαμηλή δυσκολία, αφετηρία από το υπόστεγο του Cansiglio. Ίδιο μήκος, διαφορετικό περιβάλλον: τα casoni είναι τα ποιμενικά καταφύγια του οροπεδίου.

12. Η διαδρομή του Χωριού των Κίμβρων. 5,7 χιλιόμετρα, μιάμιση ώρα, μέτρια δυσκολία, πάλι από το υπόστεγο. Οδηγεί στα χωριά των Κίμβρων, της γερμανόφωνης μειονότητας που ήρθε εδώ τον 18ο αιώνα για να δουλέψει το ξύλο: ξύλινα σπίτια blockbau, χαμηλές στέγες, ένας κόσμος που χάνεται και που τον διασχίζεις με τα πόδια σε ένα απόγευμα.

Όποιος θέλει περισσότερα, στο οροπέδιο έχει τη διαδρομή Le Code (6,7 χλμ., 1 ώρα και 45 λεπτά, μέτρια δυσκολία) και την Κυκλική διαδρομή του Cansiglio (13,4 χλμ., 3 ώρες και 15 λεπτά, υψηλή δυσκολία).

Κι αν δώδεκα είναι λίγες

Το μονοπάτι της φύσης της Val Pramper, στη Val di Zoldo, διαρκεί δυόμισι ώρες και είναι κατατεταγμένο ως E: είναι το επόμενο σκαλοπάτι, αυτό που χρειάζεται για να καταλάβεις αν τα πόδια αντέχουν ένα αληθινό ορεινό μονοπάτι. Να γίνει μετά από τρεις ή τέσσερις από τις δώδεκα παραπάνω, όχι πριν.

Στις πύλες του Πάρκου υπάρχουν επίσης δύο μισάωρες διαδρομές που αξίζουν για όσους έχουν πολύ μικρά παιδιά ή λίγο χρόνο: «Di terra e d’amore», αφιερωμένη στον Cesare Dalfreddo, και «La biodiversità coltivata», που το Πάρκο την περιγράφει ως «το Jurassic Park των μήλων» — ένας οπωρώνας με παλιές ποικιλίες που διασώθηκαν.

Cadini del Brenton: οι κανόνες που πρέπει να ξέρετε

Είναι η μόνη από τις δώδεκα με ρυθμιζόμενη πρόσβαση, και αξίζει να φτάσετε προετοιμασμένοι.

• Την περίοδο λειτουργίας υπάρχει σημείο πληροφόρησης με εισιτήριο. Το τελευταίο ποσό που έχει δημοσιεύσει το Πάρκο είναι 2 ευρώ, με δωρεάν είσοδο για τους κατοίκους των 15 δήμων του Πάρκου, για παιδιά κάτω των 12 ετών, για άτομα άνω των 65 και για άτομα με αναπηρία. Ορισμένες πηγές αναφέρουν υψηλότερο τέλος για το 2026 και το ενημερωμένο ημερολόγιο δεν έχει δημοσιευτεί στον ιστότοπο του Πάρκου τη στιγμή που γράφουμε: ελέγξτε πριν ξεκινήσετε. Εκτός του ωραρίου του σημείου πληροφόρησης η πρόσβαση είναι ελεύθερη.
• Απαγορεύεται το μπάνιο στις «χύτρες» και απαγορεύεται να ξαπλώνετε στα χείλη τους.
• Μένετε στα σηματοδοτημένα μονοπάτια, οι σκύλοι πρέπει να είναι δεμένοι με λουρί, δεν μαζεύετε λουλούδια και φυτά.
• Ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται στο τέλος της λίμνης Mis, στην τοποθεσία La Soffia, κοντά στη γέφυρα. Οι θέσεις είναι λίγες: τα καλοκαιρινά Σαββατοκύριακα καλό είναι να φτάσετε νωρίς.

Η Valle del Mis περιγράφεται ολόκληρη στον οδηγό μας για το Εθνικό Πάρκο Δολομιτών του Μπελούνο.

Με παιδιά, με σκύλο, με λίγη ανάσα

Με παιδιά. Οι τέσσερις διαδρομές της μίας ώρας ή λιγότερο — Cadini del Brenton, Ανάμεσα σε χωράφια και Masiere, «Di terra e d’amore», «La biodiversità coltivata» — λειτουργούν και με τα πολύ μικρά. Από έξι-επτά ετών και πάνω προστίθενται οι διαδρομές του Cansiglio, που είναι επίπεδες και σε φαρδύ έδαφος: στα κύρια τμήματα περνούν και τα γερά καροτσάκια.

Με σκύλο. Όλες οι διαδρομές αυτής της λίστας γίνονται με τον σκύλο δεμένο. Στο Εθνικό Πάρκο το λουρί δεν είναι συμβουλή αλλά κανόνας, και έχει συγκεκριμένο λόγο: εδώ ζουν αγριόγιδα, ζαρκάδια και ελάφια, και ένας ελεύθερος σκύλος τα κάνει να τρέπονται σε φυγή, καίγοντας ενέργεια που τον χειμώνα μπορεί να τους κοστίσει τη ζωή.

Με λίγη ανάσα. Το σωστό κριτήριο δεν είναι το μήκος, είναι η υψομετρική διαφορά. Μια κυκλική διαδρομή τεσσάρων χιλιομέτρων σε ίσιωμα στο Cansiglio είναι ευκολότερη από ένα χιλιόμετρο ανηφόρα. Αν δεν είστε προπονημένοι, ξεκινήστε από το οροπέδιο.

Πότε να πάτε

Οι διαδρομές του πυθμένα των κοιλάδων και του μέσου υψομέτρου είναι βατές το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, αλλά τρεις διευκρινίσεις αλλάζουν τη μέρα.

Άνοιξη. Από τον Απρίλιο ως τον Ιούνιο είναι η καλύτερη στιγμή για το Feltrino και τη Valbelluna: ανθισμένα λιβάδια, άφθονο νερό στους χειμάρρους, ιδανικές θερμοκρασίες. Ψηλά υπάρχει ακόμη χιόνι, αλλά αυτές οι διαδρομές δεν φτάνουν ως εκεί.

Καλοκαίρι. Στις στενές κοιλάδες κάνει δροσιά ακόμη και τον Αύγουστο· στο οροπέδιο του Cansiglio, που έχει θερμοκρασιακή αναστροφή, περνάς καλά πάντα. Το καλοκαιρινό πρόβλημα δεν είναι η ζέστη αλλά το πάρκινγκ.

Φθινόπωρο. Είναι η καλύτερη εποχή απ’ όλες, για τα χρώματα και για τη σιωπή. Προσοχή όμως στις μικρές μέρες: στους στενούς πυθμένες των κοιλάδων ο ήλιος χάνεται πίσω από τις κορυφογραμμές πολύ νωρίτερα από τη θεωρητική ώρα της δύσης.

Χειμώνας. Οι χαμηλές διαδρομές παραμένουν σχεδόν πάντα βατές, με αντιολισθητικά καρφιά στο σακίδιο αν έχει παγώσει. Στο Cansiglio, με το χιόνι, οι ίδιες κυκλικές διαδρομές γίνονται διαδρομές για χιονορακέτες.

Τι να βάλετε στο σακίδιο

• Παπούτσια με σόλα με βαθύ πέλμα. Για τις περισσότερες από αυτές τις διαδρομές δεν χρειάζονται ψηλά ορειβατικά, αλλά τα παπούτσια της πόλης πάνω σε βρεγμένες πέτρες είναι ο γρηγορότερος τρόπος να χαλάσετε τη μέρα σας.
• Νερό: ένα λίτρο το άτομο, γιατί κατά μήκος της διαδρομής σχεδόν ποτέ δεν βρίσκεις.
• Ένα ελαφρύ αδιάβροχο μπουφάν. Στο βουνό ο καιρός αλλάζει ακόμη και στα τετρακόσια μέτρα υψόμετρο.
• Το κινητό φορτισμένο, ξέροντας ότι σήμα στις στενές κοιλάδες δεν υπάρχει.
• Μια σακούλα για τα σκουπίδια. Και για τις φλούδες.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται ξεναγός;

Όχι, είναι όλες σηματοδοτημένες διαδρομές με κατάταξη T. Ένας ξεναγός όμως αλλάζει αυτό που βλέπεις: οι επίσημοι ξεναγοί του Εθνικού Πάρκου είναι εκείνοι της Cooperativa Mazarol.

Γίνονται σε μία μέρα από τη Βενετία ή από το Τρεβίζο;

Ναι. Το Cansiglio και η Valbelluna απέχουν λίγο παραπάνω από μία ώρα από το Τρεβίζο· η Valle del Mis και το Feltrino κάτι περισσότερο από μιάμιση ώρα από τη Βενετία. Είναι οι πιο υποτιμημένες ημερήσιες εκδρομές του Βένετο.

Ποια να διαλέξω αν έχω μόνο μία μέρα;

Valle del Mis: Cadini del Brenton και καταρράκτης της Soffia το πρωί, Val Falcina το απόγευμα. Είναι ο συνδυασμός που δίνει τα περισσότερα με τον λιγότερο κόπο, και βρίσκεται ολόκληρος μέσα στο Εθνικό Πάρκο.

Είναι κατάλληλες όταν βρέχει;

Οι διαδρομές του νερού — Cadini del Brenton, δρόμος του νερού Veses, Buss del Buson — είναι ωραιότερες με υγρό καιρό, αλλά ο βρεγμένος βράχος γλιστράει και οι φουσκωμένοι χείμαρροι θέλουν σεβασμό. Μετά από δυνατή καταιγίδα, καλύτερα να το αναβάλετε.

Υπάρχουν διαδρομές προσβάσιμες με αναπηρικό αμαξίδιο ή καροτσάκι;

Οι διαδρομές του Cansiglio, σε φαρδύ και επίπεδο έδαφος, είναι οι καταλληλότερες στα κύρια τμήματά τους. Για τις διαδρομές του Πάρκου καλό είναι να ρωτήσετε το ίδιο το Πάρκο, γιατί η βατότητα αλλάζει ανάλογα με τη συντήρηση και την εποχή.

Το πλεονέκτημα να ξεκινάς από χαμηλά

Υπάρχει μια προκατάληψη που πρέπει να καταρριφθεί, και αφορά ακριβώς τους Δολομίτες: ότι το ωραίο βρίσκεται ψηλά. Στους Δολομίτες του Μπελούνο δεν είναι έτσι. Τα φαράγγια, οι «χύτρες», τα αιωνόβια δάση οξιάς, τα χωριά των Κίμβρων, οι καστανεώνες, οι masiere: όλα αυτά βρίσκονται ανάμεσα στα τετρακόσια και τα χίλια μέτρα, τα φτάνεις με μισή ώρα περπάτημα και σχεδόν ποτέ δεν εμφανίζονται στις φωτογραφίες που κυκλοφορούν.

Όποιος ξεκινά από εδώ δεν αρκείται σε λιγότερα. Ξεκινά από το κομμάτι που σχεδόν κανείς δεν κοιτάζει — και μετά, αν θέλει, ανεβαίνει.

Συνεχίστε να ανακαλύπτετε

• Εθνικό Πάρκο Δολομιτών του Μπελούνο: τι να δείτε και πώς να το επισκεφθείτε
• Διανυκτέρευση σε ορειβατικό καταφύγιο: πώς λειτουργεί στ’ αλήθεια
• Οι Δολομίτες του Μπελούνο το φθινόπωρο
• Οι λίμνες των Δολομιτών του Μπελούνο
• Οι Alte Vie των Δολομιτών: ποια να διαλέξετε

Εικόνα εξωφύλλου: ένα μονοπάτι στο δάσος του Εθνικού Πάρκου Δολομιτών του Μπελούνο. Φωτογραφία: Zenone Sovilla, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Αν μετά τους εύκολους περιπάτους σας έρθει όρεξη να ανεβάσετε τον πήχη, ο οδηγός για τις αθλητικές δραστηριότητες στους Δολομίτες του Μπελούνο εξηγεί πού περνάει κανείς από το μονοπάτι στη via ferrata, στο trail running, στην ορειβατική χιονοδρομία.