Alta Via n. 3

Alta Via delle Dolomiti n. 3 ya da Dağ Keçileri Yolu

(1966’da Mario Brovelli tarafından önerildi)

Villabassa-Niederdorf’tan Longarone’ye dağ patikalarından

“Lo Scarpone” dergisinin 1 Eylül 1966 tarihli sayısında yayımlanan Dolomit rotaları programından yola çıkan Mario Brovelli, bu muhteşem geçişi önerdi: Pusterìa’daki güzel Alp kasabası Villabassa-Niederdorf’tan başlayan rota, heybetli ve dünyaca ünlü Dolomit katedrallerinin arasından geçerek Piave vadisindeki Longarone’ye ulaşır.

Bruno Tolot’un değerli yardımıyla hazırlanan ve 1976’da Edizioni Alpine Foto Ghedina Cortina tarafından yayımlanan bu kıymetli küçük rehber kitabın adı “Alta Via dei Camosci” idi ve 3 numarayı taşıyordu.

Yazarlar önsözde Alta Via n. 3’ün uzun zamandır tasarlandığını, keşif çalışmalarının 1971’de başlayıp 1974’te tamamlandığını belirtiyordu. Ardından, bazı bölgelerde (Cristallo, Sorapìss, Monte Piana) eski patikalardan yararlanmanın mümkün olduğunu, bazılarında ise (Vallandro, Rite, Bosconero) Alp birliklerinin ve C.A.I.’nin her zamanki gönüllülerinin müdahalesinin vazgeçilmez olduğunu anlatıyorlardı; bu ekipler bazı eski patikaları ustalıkla onarmış ya da yenilerini açmıştı.

Bu Alta Via delle Dolomiti de ünlü kardeşleri gibi, birkaç günlük etaba bölünebilen uzun bir yürüyüşün kendine özgü niteliklerini taşır. Sığınak kulübeleri, sabit bivaklar ve oteller (eski kahramanlıkları yoğun biçimde yaşamak isteyenler için küçük bir çadır ve bir uyku tulumu da gayet iş görür) mola noktalarında konfor sunar.

Ana güzergâh, iyi bir yürüyüşçü için pek zorlayıcı olmayan patikalardan geçer; üstelik zorlu geçişlerde ve tehlikeli kesimlerde her zaman donanımlıdır. Bazı etaplarda tırmanışta, bazılarında ise inişte de kayda değer yükselti farkları vardır.

Dağın öncüler çağında kaldığı, yalnızca dağ keçilerinin rahatsız edilmeden yaşadığı yer yer daha büyük zorluklar da vardır; bunlar çoğunlukla psikolojiktir: yalnızlık, büyük yükselti farkları, sert ortam, susuzluk, derin sessizlik. Bir de sık sık hızla çöküp her şeyi pamuk gibi saran sisler!

Her ne olursa olsun, bu Alta Via da az çok yakınındaki diğerleri gibi, Doğu Dolomitleri’nin ve Belluno Dolomitleri’nin en vahşi kalbinde, gerçekten olağanüstü ve eşsiz yerlerden geçer. En deneyimliler için – ve onların beklentilerine göre – özellikle ilk bölümde klasik güzergâha bazı alternatifler önerilir: kimi zaman daha teknik ve daha doyurucu yürüyüşler, kimi zaman da yalnızca bir yerden bir yere geçiş niteliğinde varyantlar.

Bu Alta Via, sözde az çok gelip geçici turistlerin karmaşık ve çoğu zaman düzensiz kalabalığından epeyce korunmuş kalan bazı ünlü Dolomit gruplarını dolaşır. Bu grupların kalbine otomobil ulaşamaz; dolayısıyla ne yazık ki kaçınılmaz istisnalar bir yana, rahatsızlık verenlerin büyük bir istilası yoktur.

Burada vadi tabanından biraz uzaklaşmak bile huzura kavuşmaya ve gerçek, ilkel ve bozulmamış dağı yeniden bulmaya yeter. Bunlar Toni Sanmarchi’nin (bir başka “Alte Vie mucidi”) otuz yıl sonra bile güncelliğini koruyan sözleridir. Yine de her zaman işaretli patikada kalmak gerekir; özellikle Bosconero Grubu’nda, Viàz de le Pónte üzerinde bir süreliğine Riserva Naturale Orientata della Val Tovanella’ya girilir ve Belluno Dolomitleri Ulusal Parkı ile onun nadir hayvanlarına bir tüfek menzili uzaklıkta (burası av bölgesi) bulunulur.

Bu çalışmanın hayata geçmesindeki emeği bulunan Belluno İl Yönetimi Turizm Birimi, “evimizin dağlarını” değerlendirmeyi amaçlıyor ve – bu çalışma aracılığıyla da – yürüyüşçülere mümkün olan en güncel bilgileri sunmaya çalışıyor. Hakkaniyet adına hatırlatalım: bazı yazarlar güzergâhın özgün sırasını kendi zevklerine, okurlarının zevklerine ya da turistik ihtiyaçlara göre uyarlamış, özgün İtalyan güzergâhını yer yer değiştirerek yürüyüş süresini aşırı kısa etaplarla 12-14 güne çıkarmıştır.

Doğru, bu ideal, dinlendirici ve keyifli bir tatil olurdu; ama biz “eski zamanların” geleneğine, yani 8 güne yakın bir süreye bağlı kalmayı tercih ettik, bazı etaplar uzunluk bakımından biraz zorlu görünse de. İstenirse bir ya da birkaç etap birleştirilerek güzergâh daha da kısaltılabilir; ancak bu bir yarışa dönüşür ve sakin, dinlendirici ve eğlenceli bir “yürüyüş” öneren bu rehberin amacının dışında kalır.

Bizim durumumuzda da, artık otuz yıl önce yayımlanmış olan Brovelli-Tolot rehberine kıyasla (özgün baskısı artık bulunamıyor) bazı değişiklikler yapıldı; özellikle bu arada bazı konaklama noktalarının (Carbonìn, Tre Croci) ortadan kalktığı ilk etaplarda. Bu da bugün yürüyüşçüyü kaçınılmaz ama aslında keyifli araç transferlerine (taksi ya da başka bir araçla) zorluyor.

İlk güzergâha, hafif de olsa, başka veriler ve güncellemeler de eklendi. Gerçekten de bu yıllarda bazı şeyler değişti; hem arazinin yapısında hem de güzergâhın çeşitli kesimlerinin bakımı ve donatılmasından sorumlu kurumların yerinde müdahaleleri sayesinde. Bu, eserin ve fikrin özgünlüğünden hiçbir şey eksiltmedi; aksine, onu daha da iyileştirme ve değerini artırma isteği vardı – bu dağları yaşamlarının anlamı hâline getirmiş olan Mario Brovelli ile Bruno Tolot’un saygıyla anılan hatırasına.

ALTA VIA n. 3 – 1° RISTAMPA 2007 adlı kitaptan

Dolomiti Turismo srl

Via R.Psaro, 21 – 32100 Belluno Tel. 0437.940084 www.infodolomiti.it

Tamamen gözden geçirilmiş ve güncellenmiş baskı: Italo Zandonella Callegher

Ne zaman gidilir, neler kaçırılmamalı

Alta Via n. 3 haziran sonundan eylül sonuna kadar yürünür ve Belluno Dolomitleri’nin en görkemli gruplarından bazılarını aşar: tüm Alp kuşağının en heybetlileri arasında yer alan Pelmo ve Civetta duvarları ile rotaya adını veren dağ keçilerinin yaşadığı vahşi Duranno-Cima Preti masifi. Yürüyüş kesimleriyle daha zorlu geçişlerin birbirini izlediği bir rotadır; bazı donanımlı kesimler dağ deneyimi ve iyi teknik ekipmanı olanlara yöneliktir.

Daha uzun bir yolculuk için Alta Via n. 3, kuzeyde biraz daha doğudaki San Candido’dan başlayan Grohmann’ın Alta Via n. 4’ü ile kavramsal olarak birleştirilebilir. Etapları, zorluk dereceleri ve her birinin sayfasına bağlantılarıyla sekiz rotanın tamamı Dolomitler’in Alte Vie rotaları genel bakışında bir araya getirilmiştir.

Dağ Keçileri Yolu, Longarone’ye kadar: zorlu bir geçiş. Ancak Belluno Dolomitleri’ndeki açık hava etkinlikleri Cansiglio’da ya da göllerde çok daha kolay günleri de kapsar.