Μπελούνο, η πόλη-μπαλκόνι των Δολομιτών

Το Μπελούνο είναι η πρωτεύουσα της μοναδικής ιταλικής επαρχίας που είναι εξ ολοκλήρου ορεινή και η μοναδική πρωτεύουσα επαρχίας της Ιταλίας που βρίσκεται ολόκληρη μέσα στα όρια ενός εθνικού πάρκου. Είναι χτισμένο σε μια βραχώδη προεξοχή, στη συμβολή του χειμάρρου Ardo με τον ποταμό Πιάβε, ενώ το τείχος της Schiara υψώνεται αμέσως πάνω από τις στέγες: γι’ αυτό το αποκαλούν πόλη-μπαλκόνι των Δολομιτών. Το ιστορικό κέντρο είναι βενετσιάνικο, όχι τιρολέζικο —πλατείες με στοές, αναγεννησιακά μέγαρα, κρήνες— και γυρίζεται με τα πόδια σε δυο-τρεις ώρες. Αυτή η σελίδα συγκεντρώνει τι να δείτε, τι να κάνετε, πότε να έρθετε και πώς να φτάσετε.

Με μια ματιά

  • Πού: Βένετο, πρωτεύουσα της επαρχίας του Μπελούνο, ανάμεσα στον Ardo και τον Πιάβε, μέσα στο Εθνικό Πάρκο Δολομιτών του Μπελούνο
  • Η καρδιά: Piazza dei Martiri, Piazza Duomo, Piazza delle Erbe και η via Mezzaterra ανάμεσα στην Porta Dojona και την Porta Rugo
  • Τα βουνά: η Schiara (2.565 μ.) με τη Gusela del Vescovà, το Monte Serva, το Nevegal
  • Πόσος χρόνος: δύο ώρες για το ιστορικό κέντρο, μια ολόκληρη μέρα για το κέντρο και το Nevegal
  • Πώς θα φτάσετε: με τρένο στη γραμμή Βενετία–Calalzo· περίπου 100 χλμ. από το αεροδρόμιο της Βενετίας

Τι θα βρείτε σε αυτή τη σελίδα

Μπελούνο, η πύλη των Δολομιτών

Το Μπελούνο από τη γέφυρα Ponte della Vittoria, με τα βουνά πίσω από την πόλη
Μπελούνο – Πανόραμα από τη γέφυρα Ponte della Vittoria.

Η θέση του Μπελούνο είναι η ιστορία του. Το πλάτωμα στη συμβολή του Ardo με τον Πιάβε είναι ένα φυσικά οχυρό σημείο που ελέγχει το πέρασμα των δύο ποταμών, και η ίδια αυτή διαμόρφωση κάνει την πόλη ένα πραγματικό πανοραμικό μπαλκόνι. Από τον αρχαίο πυρήνα σώζονται τμήματα τειχών, ορατά κατά μήκος της via Dino Buzzati· στον βορρά τον ορίζοντα καταλαμβάνει ο ορεινός όγκος της Schiara, που με τα 2.565 μέτρα του δεσπόζει πάνω από την πόλη μαζί με το Monte Serva και το Monte Talvena. Από διάφορα σημεία του κέντρου διακρίνεται η αιχμηρή κορυφή της Gusela del Vescovà.

Ο Πιάβε και ο παραπόταμός του χωρίζουν την πόλη σε τρία μέρη: στα βορειοδυτικά οι οικισμοί Mussoi, Mier, Sois, Bes και Salce· στα βορειοανατολικά το Cavarzano, με τις συνοικίες Baldenich, Nogarè, Cusighe και Fiammoi· στα νότια, στην αριστερή όχθη του Πιάβε, τα Castion, Visome, Faverga και Caleipo. Γύρω από το ιστορικό κέντρο σχηματίστηκαν με τους αιώνες οι συνοικίες της άνω πόλης – το Cavarzano και το Fisterre, που γεννήθηκαν έξω από τα ρωμαϊκά τείχη, το Campitello, κέντρο βάρους της πόλης μετά την ανάπτυξη του 19ου αιώνα, το Borgo Piave κατά μήκος του ποταμού και το San Fermo – η καθεμία με τη δική της διαφορετική ματιά προς τα βουνά.

Γιατί να επισκεφθείτε το Μπελούνο

Το Μπελούνο δεν είναι πόλη μεγάλων μεμονωμένων αξιοθέατων: είναι πόλη για να τη διασχίσεις με τα πόδια. Δεν έχει ένα μνημείο που το βλέπεις σε καρτ ποστάλ και μετά το ξεχνάς· έχει ένα μέτρο –στοές, πλατείες, κρήνες, αυλές– και ένα βουνό που ξεπροβάλλει στο βάθος σχεδόν κάθε δρόμου. Σε δύο ώρες βλέπεις όλο το κέντρο· σε μια μέρα προσθέτεις το Nevegal και, από εκεί, τη θέα σε όλη τη Valbelluna. Είναι επίσης καλή βάση: από εδώ φτάνεις αυθημερόν στο Alpago, στο Cadore, στο Agordino και στο Feltrino.

Τι να δείτε στο Μπελούνο

Η Piazza dei Martiri στο Μπελούνο, η πλατεία με τις στοές και τον δημοτικό κήπο
Η Piazza dei Martiri, το σαλόνι της πόλης. Φωτογραφία: Tiia Monto — CC BY-SA 3.0 — μέσω Wikimedia Commons.

Piazza dei Martiri

Είναι το σαλόνι των κατοίκων του Μπελούνο, το παλιό campedèl: μια επιμήκης πλατεία αναγεννησιακού χαρακτήρα, με το περίφημο listòn, τον περίπατο κάτω από τις στοές της βόρειας πλευράς, τα ιστορικά καφέ, τον δημοτικό κήπο και την κρήνη. Η σελίδα της Piazza dei Martiri.

Piazza Duomo

Η μνημειακή καρδιά. Ο καθεδρικός ναός της Santa Maria Assunta χρονολογείται από τον 16ο αιώνα και φιλοξενεί έργα του Schiavone και του Sebastiano Ricci· στην απέναντι πλευρά υψώνονται το Palazzo dei Rettori, άλλοτε έδρα των Βενετών κυβερνητών και σήμερα της Νομαρχίας, και ο παλιός Torre Civica, ο δημοτικός πύργος. Η σελίδα της Piazza Duomo.

Piazza delle Erbe και via Mezzaterra

Η Piazza delle Erbe, με στοές και στις τέσσερις πλευρές, είναι γνωστή και ως Piazza del Mercato (πλατεία της Αγοράς) και αποτελεί τον αρχαιότερο πυρήνα της πόλης, ρωμαϊκής προέλευσης. Στο κέντρο της βρίσκεται η κρήνη αφιερωμένη στον San Lucano, η αρχαιότερη από τις πολλές του Μπελούνο. Ανάμεσα στα αναγεννησιακά μέγαρα ξεχωρίζει εκείνο που στέγαζε το Monte di Pietà· δίπλα, κάτω από μια καμάρα, ανοίγει η μικρή Chiesa del Monte, αφιερωμένη στη Beata Vergine della Salute, όπου η κορνίζα γύρω από την εικόνα της Παναγίας είναι έργο του Andrea Brustolon (Μπελούνο, 1662–1732), του γλύπτη που φιλοτέχνησε και το έδρανο του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η σελίδα της Piazza delle Erbe.

Οι πύλες της πόλης

Η Via Mezzaterra, ο κεντρικός δρόμος του ιστορικού κέντρου, κλείνει στον βορρά και στον νότο με δύο παλιές πύλες, την Porta Dojona και την Porta Rugo: ανάμεσά τους απλώνεται η καρδιά της αναγεννησιακής πόλης. Από την Porta Rugo το βλέμμα κατεβαίνει κατευθείαν στην κοιλάδα του Πιάβε. Λίγο πιο πέρα βρίσκεται η Porta Dante του 19ου αιώνα.

Μουσεία και μέγαρα

Το Δημοτικό Μουσείο του Μπελούνο, στεγασμένο στο Palazzo Fulcis, συγκεντρώνει έργα του Sebastiano και του Marco Ricci και του Ippolito Caffi: τριών ζωγράφων γεννημένων στο Μπελούνο. Αξίζει μια στάση και το Palazzo dei Giuristi, ιστορικός μουσειακός χώρος της πόλης.

Η τέχνη σκορπισμένη στο κέντρο

Δύο πρωτοβουλίες άλλαξαν την όψη των μικρότερων χώρων του κέντρου: τα Gli Angoli di Belluno, που ξεκίνησαν το 2021 για να αναβαθμίσουν με την τέχνη παραμελημένα σοκάκια και τοίχους, και οι Le vetrine di Belluno, που μετατρέπουν άδειες βιτρίνες σε εκθεσιακούς χώρους. Από τις ιστορικές κρήνες αξίζει μια παράκαμψη η Fontana della Motta.

Το Μπελούνο σε μία μέρα

Μια απλή διαδρομή, όλη με τα πόδια, που ενώνει τις τρεις πλατείες και τις δύο πύλες. Ο Δήμος προτείνει επίσης μια αστική διαδρομή που ονομάζεται ακριβώς «Dolomiti» και συνδέει την piazza Piloni με την piazza Duomo διασχίζοντας την παλιά πόλη.

  1. Αφετηρία η Piazza dei Martiri: καφές κάτω από το listòn και βόλτα στον δημοτικό κήπο.
  2. Porta Dojona και είσοδος στη via Mezzaterra, τη ραχοκοκαλιά του ιστορικού κέντρου.
  3. Piazza delle Erbe: η κρήνη του San Lucano, οι στοές, η Chiesa del Monte.
  4. Piazza Duomo: ο καθεδρικός, το Palazzo dei Rettori, ο Torre Civica.
  5. Porta Rugo: η θέα που κατεβαίνει προς τον Πιάβε.
  6. Δημοτικό Μουσείο στο Palazzo Fulcis, αν περισσεύουν δυο ώρες.
  7. Ανάβαση στο Nevegal το απόγευμα, για να κλείσει η μέρα από ψηλά.

Το Μπελούνο και τα βουνά του

Ο ορεινός όγκος της Schiara με το όρος Pelf και τη Gusela del Vescovà, όπως φαίνονται από το Col di Roanza
Από δεξιά το όρος Pelf, η Schiara και η Gusela del Vescovà, όπως φαίνονται από το Col di Roanza. Φωτογραφία: Fistarol Ivan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Η Schiara και η Gusela del Vescovà

Η Schiara είναι το βουνό του Μπελούνο: 2.565 μέτρα, ορατή από το κέντρο, με τη νότια ορθοπλαγιά της να κλείνει στον βορρά τον ορίζοντα της πόλης. Στην κορυφογραμμή της υψώνεται η Gusela del Vescovà, μια βραχώδης βελόνα περίπου σαράντα μέτρων που έγινε σύμβολο της πόλης: η πρώτη ανάβαση έγινε στις 14 Σεπτεμβρίου 1913.

Το Nevegal

Νότια της πόλης, στην περιοχή Faverghera-Nevegal, βρίσκεται το «σπιτικό» βουνό των κατοίκων του Μπελούνο: σκι και περίπατοι τον χειμώνα, λιβάδια και δάση το καλοκαίρι. Στις 29 Αυγούστου 2020 εγκαινιάστηκε εδώ το έκτο πανοραμικό μπαλκόνι του δικτύου Dolomiti UNESCO, το δεύτερο στην επαρχία του Μπελούνο: ένα διαμορφωμένο σημείο θέασης από όπου αγναντεύει κανείς τη Valbelluna που διασχίζει ο Πιάβε, με θέα στα Monti del Sole, στον όγκο της Schiara και στα Monti Pallidi.

Η ράχη του Nevegàl πάνω από το Μπελούνο, με τη Valbelluna στο βάθος
Το Nevegàl, το βουνό του Μπελούνο. Φωτογραφία: Marco Bonomo, Unsplash μέσω Wikimedia Commons, CC0.

Μέσα στο Εθνικό Πάρκο

Το Μπελούνο είναι η μοναδική ιταλική πρωτεύουσα επαρχίας που βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στα όρια ενός εθνικού πάρκου, του Εθνικού Πάρκου Δολομιτών του Μπελούνο, τμήματος του μνημείου UNESCO των Δολομιτών: 31.000 εκτάρια και δεκαπέντε δήμοι, με έναν ειδικό οδηγό για μονοπάτια και κανόνες πρόσβασης.

Πεζοπορίες κοντά στο Μπελούνο

  • Rifugio 7° Alpini – από το Case Bortot, δέκα λεπτά με το αυτοκίνητο από το κέντρο, το μονοπάτι CAI 501 ανεβαίνει κάτω από τη νότια ορθοπλαγιά της Schiara: η κατεξοχήν απαιτητική ημερήσια πεζοπορία.
  • Δώδεκα εύκολες πεζοπορίες στους Δολομίτες του Μπελούνο – σύντομες διαδρομές, κατάλληλες και για όσους περπατούν με παιδιά.
  • Οι λίμνες των Δολομιτών του Μπελούνο – δέκα προορισμοί για ημερήσια εκδρομή από το Μπελούνο.
  • Alta Via n. 1 των Δολομιτών – η «Κλασική», από το Braies ως το Μπελούνο: η πόλη είναι το τέρμα της.

Το Μπελούνο με ποδήλατο

Η «σπιτική» ανηφόρα είναι η Belluno–Nevegal, που επιλέχθηκε το 2026 ως ανηφορική χρονομέτρηση του Giro d’Italia Women. Για βόλτα στο επίπεδο υπάρχει το Anello della Val Belluna· για όσους αναζητούν ανάβαση με ιστορία, το Passo Croce d’Aune, όπου το 1927 ένας τροχός μπλοκαρισμένος από το κρύο ενέπνευσε στον Tullio Campagnolo τον μηχανισμό ταχείας απασφάλισης. Όλες οι διαδρομές είναι συγκεντρωμένες στις Ιδέες για ποδήλατο.

Περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο, αναρρίχηση, σκι: η πλήρης εικόνα βρίσκεται στον οδηγό για τον αθλητισμό στους Δολομίτες του Μπελούνο.

Εκδηλώσεις στο Μπελούνο

Το ενημερωμένο πρόγραμμα όλων όσων συμβαίνουν στην πόλη και στην επαρχία βρίσκεται στο ημερολόγιο εκδηλώσεων του DolomitiBelluno. Ανάμεσα στις εκδηλώσεις που επιστρέφουν κάθε χρόνο στο κέντρο:

  • Made in Dolomiti – η έκθεση-αγορά γεύσεων, χειροτεχνίας και παραδόσεων στην Piazza dei Martiri.
  • Il Pastìn in Piazza – η γιορτή του τέλους Οκτωβρίου αφιερωμένη στο πιάτο-σύμβολο της πόλης.
  • Belluno Urban Marathon – ο μαραθώνιος που τρέχει μέσα στο ιστορικό κέντρο.
  • Ο Διεθνής Μουσικός Διαγωνισμός «Concorso Musicale Internazionale Città di Belluno».

Γεύσεις και τοπικά προϊόντα

Η κουζίνα του Μπελούνο είναι ορεινή, λίγα πράγματα καλοφτιαγμένα. Το πιάτο-σύμβολο της πόλης είναι το pastìn, κιμάς καρυκευμένος με μπαχαρικά που ψήνεται στο τηγάνι ή στη σχάρα και σερβίρεται με πολέντα. Δίπλα του το schiz με πολέντα, φρέσκο τυρί ζεσταμένο στο βούτυρο, το ζαρκάδι σαλμί και, από τα γλυκά, οι fortaie, η τηγανητή σπείρα των πανηγυριών.

Πού να μείνετε

Στην πόλη και στα περίχωρα υπάρχουν ξενοδοχεία, bed and breakfast, διαμερίσματα και αγροτουριστικά καταλύματα. Τα καταλύματα της περιοχής είναι συγκεντρωμένα στις ενότητες ξενοδοχεία, bed and breakfast, διαμερίσματα και αγροτουρισμός. Όποιος θέλει να κοιμηθεί στα ψηλά βρίσκει κανόνες, τιμές και κρατήσεις στον οδηγό διανυκτέρευση σε ορειβατικό καταφύγιο.

Πώς θα φτάσετε

Με τρένο. Το Μπελούνο έχει σταθμό στη γραμμή Βενετία–Calalzo: από τη Venezia Mestre το ταξίδι διαρκεί περίπου δύο ώρες. Ο σταθμός απέχει λίγα λεπτά με τα πόδια από το ιστορικό κέντρο, κατά μήκος της via Loreto.

Με αυτοκίνητο. Από το αεροδρόμιο της Βενετίας είναι λίγο πάνω από εκατό χιλιόμετρα. Το ιστορικό κέντρο γυρίζεται ολόκληρο με τα πόδια· για να φτάσετε στις κοιλάδες της επαρχίας – ο κατάλογος των τόπων – το αυτοκίνητο παραμένει το πιο πρακτικό μέσο.

Πότε να επισκεφθείτε το Μπελούνο

Άνοιξη. Το ιστορικό κέντρο το απολαμβάνεις ήδη από τον Απρίλιο, και τα μονοπάτια του πυθμένα της κοιλάδας και του Nevegal καθαρίζουν από το χιόνι νωρίτερα από εκείνα στα ψηλά.

Καλοκαίρι. Είναι η εποχή των καταφυγίων και των πεζοποριών στα ψηλά, από τα τέλη Ιουνίου ως τον Σεπτέμβριο, με την πόλη ως δροσερή βάση για να επιστρέφεις το βράδυ.

Φθινόπωρο. Το καλύτερο φως για το πανόραμα από το Nevegal, και η εποχή των χωριάτικων γιορτών και των γεύσεων: ο οδηγός για το φθινόπωρο στους Δολομίτες του Μπελούνο συγκεντρώνει προορισμούς και περιόδους.

Χειμώνας. Χιόνι στο Nevegal και στα χιονοδρομικά κέντρα της επαρχίας· στην πόλη, χριστουγεννιάτικες αγορές και ζωή κάτω από τις στοές.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να δει κανείς το Μπελούνο;
Για το ιστορικό κέντρο αρκούν περίπου δύο ώρες με τα πόδια. Με το Δημοτικό Μουσείο και την ανάβαση στο Nevegal γεμίζει άνετα μια μέρα.

Τι πρέπει οπωσδήποτε να δω στο Μπελούνο;
Την Piazza dei Martiri, την Piazza Duomo με τον καθεδρικό και το Palazzo dei Rettori, την Piazza delle Erbe, τις δύο πύλες Dojona και Rugo, και το Δημοτικό Μουσείο στο Palazzo Fulcis.

Γιατί το Μπελούνο αποκαλείται πόλη-μπαλκόνι των Δολομιτών;
Επειδή είναι χτισμένο σε μια βραχώδη προεξοχή πάνω από τη συμβολή του Ardo με τον Πιάβε, με θέα στη Valbelluna και κάτω από το τείχος της Schiara: η ίδια η θέση του είναι ένα μπαλκόνι.

Βρίσκεται το Μπελούνο μέσα στους Δολομίτες;
Ναι. Είναι η μοναδική ιταλική πρωτεύουσα επαρχίας που βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στα όρια ενός εθνικού πάρκου, του Εθνικού Πάρκου Δολομιτών του Μπελούνο, τμήματος του μνημείου UNESCO των Δολομιτών.

Φτάνει κανείς στο Μπελούνο με τρένο;
Ναι, με τη γραμμή Βενετία–Calalzo: περίπου δύο ώρες από τη Venezia Mestre, και ο σταθμός είναι κοντά στο κέντρο.

Πηγές: Δήμος Μπελούνο, Εθνικό Πάρκο Δολομιτών του Μπελούνο, Fondazione Dolomiti UNESCO, σελίδες τόπων του DolomitiBelluno.