
Jadąc od Treviso, doliną Piawy, przed dotarciem do Belluno radzimy zatrzymać się na starówce w Mel: to naprawdę charakterystyczny zakątek tej doliny, bogaty w sztukę i kulturę.
Centrum miejscowości, wznoszące się na wzgórzu po lewej orograficznie stronie Piawy, tworzy główny plac nazwany imieniem papieża Lucianiego, urodzonego w Canale d’Agordo, miejscowości w Agordino oddalonej stąd o kilka kilometrów.
Przy charakterystycznym placu w Mel stoją zabytkowe pałace, dawne rezydencje miejscowej szlachty. Do najważniejszych budynków należą casa Fulcis, dziś Zadra; Palazzo Fulcis, w którym mieści się obecnie „Antico albergo Cappello”; Palazzo Zorzi, dzisiejsza siedziba władz gminy; palazzo Del Zotto, czyli palazzo delle Contesse; oraz casa Francescon.
Na dachach zwracają uwagę charakterystyczne i niezwykle ozdobne kominy. Nad placem wznosi się okazała osiemnastowieczna barokowa kolegiata, a nieopodal starszy kościół Addolorata, wspaniały w swojej architekturze. Nie przypadkiem gmina Mel otrzymała także Pomarańczową Flagę Touring Club Italiano.
W ratuszu z XVI wieku zwiedzający absolutnie nie powinien pominąć Sali Fresków, na których przedstawiono między innymi dwie sceny z Orlanda Szalonego – szczególnie cenne, bo powstały zaledwie 12 lat po napisaniu tego słynnego poematu.
Przy tym samym placu mieści się również Miejskie Muzeum Archeologiczne, w którym zgromadzono przedmioty i zabytki znalezione w paleoweneckiej nekropolii położonej kilka minut spacerem od centrum miejscowości, w stronę Belluno. Nieopodal znajduje się zamek Zumelle, od którego mogłaby pochodzić sama nazwa miejscowości. Inne źródła wiążą jednak tę nazwę z jabłkami uprawianymi w okolicy albo z postacią historyczną, która tu mieszkała.
