Net over de grens tussen de provincies Belluno en Treviso opent het Venetiaanse dorp Serravalle de Val Lapisina richting de Alpago en de Belluneser Prealpen: een halte van kunst en geschiedenis voor wie de Dolomieten vanuit het zuiden nadert.
Een geografische nuance: Serravalle is de oude noordelijke wijk van Vittorio Veneto, in de provincie Treviso en niet in die van Belluno. We nemen het hier op omdat het, via de Val Lapisina en de Fadalto-pas, het natuurlijkste doorgangspunt is tussen het Bellunese en dit belangrijke Venetiaanse kunstcentrum.
Van de Da Camino tot de Serenissima
Serravalle ontstond in de Romeinse tijd als militaire post ter controle van de Val Lapisina, op de route naar de Alpen. In 951 verleende keizer Otto I de bisschop van Ceneda de gravenstitel, wat een lange wereldlijke heerschappij van het bisdom over het gebied inluidde. Tussen 1154 en 1335 was het leen in handen van de heerlijkheid Da Camino, die in 1226 een nieuwe muurgordel liet optrekken en zo de groei van de nederzetting bevorderde. In 1337 verwierf de Republiek Venetië het leen definitief en gaf het dorp een nieuwe economische en ambachtelijke impuls; het bewaart tot vandaag het uitzicht dat het tussen de vijftiende en zestiende eeuw onder de Serenissima kreeg.
Op 22 november 1866 werd Serravalle, bij concessie van Victor Emanuel II, verenigd met het aangrenzende Ceneda tot het huidige Vittorio Veneto.
De Duomo en het kasteel van San Martino
Het belangrijkste monument van het dorp is de Duomo van Santa Maria Nova, gebouwd in de veertiende eeuw en herbouwd in 1776, met op het hoofdaltaar een altaarstuk van Titiaan met de Madonna met Kind in glorie en de heiligen Andreas en Petrus. Het dorp wordt beheerst door het kasteel van San Martino, of Bisschoppelijk Kasteel, van zeer oude oorsprong, door de eeuwen heen meermaals verwoest en herbouwd, nog altijd bisschoppelijke residentie en te bezoeken op de eerste zondag van de maand.
Piazza Flaminio en de Loggia Serravallese
Het burgerlijke hart van het dorp is het Piazza Marcantonio Flaminio, in de zestiende eeuw heringericht met een bestrating van Istrische steen en omringd door renaissancepaleizen en zuilengangen. Hier staat de Loggia Serravallese, herbouwd tussen 1462 en 1476, ooit zetel van het stadsbestuur en vandaag onderdak van het Museo del Cenedese, met Romeinse en middeleeuwse vondsten. Vermeldenswaard zijn ook de kerk van Santa Giustina (1227) en de kapel van San Lorenzo dei Battuti, met veertiende- en vijftiende-eeuwse fresco’s toegeschreven aan Jacobello del Fiore en Nicolò di Pietro.
Een poort naar de Alpago
Via de Val Lapisina en de Fadalto-pas verbindt Serravalle Vittorio Veneto rechtstreeks met de Alpago en het meer van Santa Croce, en fungeerde het historisch als toegangspoort tot de Belluneser Prealpen: een ideale tussenstop voor wie kunst, Venetiaanse geschiedenis en dolomietlandschap in één reis wil combineren.
Bronnen: Wikipedia, gemeente Vittorio Veneto, Touring Club Italiano.
